نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار،گروه علوم سیاسی، دانشگاه آیت الله بروجردی، بروجرد، ایران.

2 استادیار،گروه معارف، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی جایگاه و مناسبات دین و سیاست در مکتب عمل‌گرایی بود. در این راستا و با روش توصیفی- تحلیلی، ابتدا با نگاهی ریشهای، مبانی، ویژگی‌ها و زمینه‌های پیدایش و شکل‌گیری مکتب عمل‌گرایی بررسی شد، سپس تلقی عمل‌گراها از سیاست و دین تبیین گردید و استلزامات و چگونگی تعامل بین دین و سیاست در مکتب عمل‌گرایی بررسی شد. نتایج نشان داد، تلقی‌ای که مکتب عمل‌گرایی از دین دارد، منبعث از نگاه اومانیستی و عمل‌گرایانه اندیشمندان آن می‌باشد که عملاً با انکار مبدأ غیبی، دین را به کارکردهای عملی آن تقلیل داده و آن را تا حد امری ابزاری، شخصی و تجربی تنزل می‌دهد و آن را با توجه به کاربردش که ممکن است فوایدی فردی، اخلاقی و اجتماعی برای انسان داشته باشد، تفسیر می‌نماید و اجازه دخالت به دین در امور سیاسی داده نمی­ شود. علاوه‌بر این، سیاست در این مکتب، رسالتی آرمانی ندارد، بلکه تنها به‌ عنوان فلسفه ­ای عمل‌گرایانه موردنظر است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Critique of the Functioning of Religion in the Politics of Pragmatism

نویسندگان [English]

  • Rashid Rekabian 1
  • Hasan Aliyari 2

1 Assistant Professor, Department of political Studies, Ayatollah Boroujerdi University, Borujerd, Iran .

2 Assistant Professor, Department of Islamic Studies, Payame Noor University, Tehran, Iran.

چکیده [English]

 
The purpose of this study was to investigate the position and relationships of religion and politics in the school of pragmatism. In this regard, first with a descriptive-analytical method, a thorough look at the foundations, basics, characteristics, and contexts of the emergence and formation of the Pragmatic School,then Pragmatists' views of politics and religion were then explained, and the implications and how interaction between religion and politics in the school of pragmatism were examined.The results showed,The pragmatic view of religion, derives from the humanist and pragmatic view of its thinkers.By virtually denying the origin of religion, it reduces religion to its practical functions and downgrades it to an instrumental, personal, and empirical point.It is interpreted in light of its application that may have individual, moral, and social benefits to human beings, and that religion is not allowed to interfere in politics. In addition, politics in this school is not an ideal mission, but only as a pragmatic philosophy.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Religion
  • Politics
  • Political Thought
  • Pragmatism school
  • Pragmatism
  • Political Pragmatist

1. اسکفلر، اسرائیل (1366). چهار پراگماتیسم. ترجمه محسن حکیمی. تهران: مرکز.

2. اصغری، محمد (1389). نگاهی به فلسفه ریچارد رورتی. تهران: نشر علم.

3. بشیریه، حسین (1382). آموزش دانش سیاسی. تهران: موسسه پژوهشی نگاه معاصر.

4. جهانگیری، محسن (1376). شرح احوال، آثار و آراء فرانسیس بیکن. تهران: علمی و فرهنگی.

5. جیمز، ویلیام (1370). پراگماتیسم. ترجمه عبدالکریم رشیدیان. تهران: علمی و فرهنگی.

6. جیمز، ویلیام (1372). دین و روان. ترجمه مهدی قائنی. تهران: سهامی انتشار.

7. جیمز، ویلیام (1391). تنوع تجربه دینی. ترجمه حسین کیانی. تهران: حکمت.

8. خاتمی، محمود (1387). ملاحظاتی در باب مدرنیته و پست‌‌مدرنیسم: رهیافت‌‌های فکری- فلسفی معاصر در غرب. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ج4.

9. راسل، برتراند (1373). تاریخ فلسفه غرب. ترجمه نجف دریابندری. تهران: پرواز.

10. رهبری، مهدی (1390).پراگماتیسم ‌و سیاست. سیاست،۴۱(2):130-144.

11. رهنمایی، احمد (1385). سیری در تحولات فرهنگی-سیاسی غرب از یونان باستان تا پایان هزاره دوم. قم: موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، چاپ نهم.

12. ‌‌‌رورتی، ریچارد (1384). فلسفه امید اجتماعی. ترجمه عبدالحسین آذرنگ و نگار نادری. تهران: نی.

13. ‌‌‌رورتی، ریچارد (1385). اولویت دموکراسی بر‌ ‌فلسفه. خشایار دیهیمی. تهران: طرح نو

14. ‌‌‌رورتی، ریچارد (1386). پراگماتیسم، نسبی‌گرایی و ضدیت با عقل‌گرایی. ترجمه سعیده کوکب. کتاب ماه فلسفه، 6 :69-74

15. سبزیان ‌موسی ‌آبادی، علی‌رضا؛ بهمن، شعیب   (1389). پراگماتیسم و سیاست: بررسی و نقد پراگماتیسم در قلمرو سیاست و حکومت. تحقیقات سیاسی و بین‌المللی، 5 :103-121.

16. شجاعی زند، علی‌رضا (1381). عرفی شدن در تجربه مسیحی و اسلامی. تهران: مرکز بازشناسی اسلام و ایران.

17. شریعتمداری، علی (۱371). اصول و فلسفه تعلیم و تربیت. تهران: امیرکبیر.

18. شعاری‌نژاد، علی‌اکبر (1370). فلسفه آموزش ‌و پرورش. تهران: امیرکبیر.

19. صالح، عبدالله (بی‌‌تا). پراگماتیسم در اسلام. تهران: علمی، چاپ سوم.

20. صنمی، علی ‌اصغر (1381). پراگماتیسم. حوزه،109-110 :292-308.

21. قنبری، آیت (1383). نقدی بر اومانیسم و لیبرالیسم. قم: فراز اندیشه.

22. لنکستر، لین (1376). خداوندان اندیشۀ سیاسی. ترجمۀ علی رامین. تهران: علمی و فرهنگی.

23. لیپست، سیمور مارتین (1385). دایره‌المعارف دموکراسی. ترجمه کامران فانی و نورالله مرادی. تهران: وزارت خارجه.

24. محمدرضایی، محمد؛ عابدینی، عظیم (1392). نقد نگرش پراگماتیسم در تبیین ضرورت دین. قبسات، 18(1):5-32.

25. مکفرسون، سی. بی. (1369). جهان واقعی دموکراسی. ترجمه مجید مددی. تهران: البرز.

26. مکلین، الستر (1382). درآمدی به دین. ترجمه سعید مهام. قم: بیدار.

27. همیلتون، ملکم (1377). جامعه‌شناسی دین. ترجمه محسن ثلاثی. تهران: تبیان.

28. ویلسون، رابرت (1376). دین و جامعه امروزی. ترجمه محمد اخوانی. تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.

29. ویلیامز، ژان پل (1377). جامعه‌شناسی ادیان. ترجمه عبدالرحیم گواهی. تهران: تبیان.