سازوکار عملیاتی برای توزیع منصفانه و ثمربخش فرصت‌ها در روند توسعه: با تمرکز بر اصل 44

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای جامعه‌شناسی سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران.

2 دانشیار، گروه جامعه‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران غرب، تهران، ایران

3 دانشیار، گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران.

4 دانشیار، دانشکده علوم سیاسی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران.

چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی و ارائه سازوکارهای مناسب جهت اجرای ثمربخش سیاست خصوصی‌سازی در راستای توزیع منصفانه و ثمربخش فرصت‌ها و منابع است. روش تحقیق کیفی و توصیفی- تحلیلی بوده و نتایج نشان داد، در کشورهایی با ضعف نهادهای کارآمد مانند ایران، خصوصی‌سازی از طریق واگذاری بنگاه‌ها، در جهتی مخالف با اهداف قانون اساسی درباره محقق ساختن عدالت اقتصادی پیش رفته و باعث تخصیص ناعادلانه منابع بین اقشار مختلف شده است. به نظر می‌رسد خصوصی‌سازی تدریجی از طریق بهبود فضای کسب و کار، تقویت بخش تعاونی و واگذاری بخشی از بنگاه‌های دولتی به شرکت‌های بزرگ تعاونی و سهامدار شدن اقشار فرودست در این بخش، در دراز مدت از تجمع ثروت در دست عده‌ی کمی جلوگیری کرده و با افزایش مشارکت مردم، منجر به رشد طبیعی بخش خصوصی شده و عدالت اقتصادی با ثباتی را محقق می‌گرداند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Operational Mechanism for Fair and Effective Distribution of Opportunities in Development process: Focusing on Principle 44

نویسندگان [English]

  • fatemeh ghabel rahmat 1
  • soroush fathi 2
  • majid tavasoli rokn abadi 3
  • ali morshedizad 4
1 Ph.D. student of political sociology, Islamic Azad University, Science and Research Branch, Tehran, Iran.
2 Associate Professor, Department of Humanities, Islamic Azad University, Tehran west Branch, Tehran, Iran
3 Associate Professor, Political Science, Department of Political Science, Islamic Azad University, Science and Research Branch, Tehran, Iran.
4 Associate Professor, Department of Political Science, SHAHED University, Tehran, Iran.
چکیده [English]

The purpose of the present study is to investigate and present appropriate mechanisms for effective implementation of privatization policy in a fair and productive distribution of opportunities and resources. The results showed that in countries with weak institutions such as Iran, privatization through outsourcing has run counter to the constitutional goals of achieving economic justice and has led to unfair allocation of resources between different strata.  It seems that The gradual privatization by improving the business environment, strengthening the co-operative sector and transferring part of the state-owned enterprises to large co-operative corporations and subsidiaries in the sector, have prevented the accumulation of wealth in the long run and by few Public participation has led to the natural growth of the private sector and the pursuit of stable economic justice. The research method was qualitative and descriptive-analytical method.

1. آمار مشمولان سهام عدالت (1396). پایگاه اطلاع‌رسانی سهام عدالت. قابل دسترس در:

 http://news.samanese.ir/index.jsp?pageid=149

2. احمدوند، محمدرحیم (1392). واکاوی عملکرد خصوصی‌سازی در ایران. سیاست‌های مالی و اقتصادی، 1(2): 143-182.

3. استیگلیتز، ژوزف (1383). اصلاحات به کجا می‌رود؟. ترجمه جعفر خیرخواهان. در: حکمرانی خوب. تهران: نشر مرکز پژوهش‌های مجلس.

4. بوچانی، محمدحسین؛ صرافی، مظفر؛ توکلی‌نیا، جمیله؛ دشتی، علی (1396). تحلیل محتوای قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و میزان انطباق با شاخص‌های حکمروایی شایسته شهری. مطالعات شهری،22: 14-3.

5. توسلی، محمود (1373). خصوصی‌سازی یا ترکیب مطلوب دولت و بازار. تهران: نشر موسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی.

6. دسوتو، ارناندو (1385). راز سرمایه: چرا سرمایه‌داری در غرب موفق می‌شود و در جاهای دیگر شکست می‌خورد؟. ترجمه فریدون تفضلی. تهران: نشر نی.

7. زرگرانی، سعید (1386). تعاونی‌سازی در کنار خصوصی‌سازی. تعاون، 192-191:120-112.

8. زنجانی، عمید (1384). جایگاه عدالت در قانون اساسی. حکومت اسلامی، 36: 23-4.

9. سیاست‌های کلی اصل 44 (1385). تهران: مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.

10. شیشه‌ی عمر اقتصاد در دست شبه‌دولتی‌ها (25/12/1389). روزنامه جام‌جم(ویژه ‌نامه نوروز). 

11. عطایی، امید (1389). مروری بر روند تهیه و تصویب قانون اجرای اصل 44. با نظارت الیاس نادران. تهران: نشر مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.  https://rc.majlis.ir/fa/book_pub/show/836918

12. عمرانی، هوشنگ (1392). تحلیل عملکرد طرح سهام عدالت. مالی و اقتصادی، 1(2): 217-240.

13. کاستیلیون، داریو (1384). تئوری سیاسی قانون اساسی. ترجمه مسعود کاکاوند. حقوق اساسی، 5: 336-311.

14. کوچکی، علی (1393). چالش‌ها و الزامات خصوصی‌سازی با تاکید بر طرح توزیع سهام عدالت. دانش حسابداری، 14(55):190-177.

15. متن اساسنامه جدید سازمان خصوصی‌سازی (1388). سایت سازمان خصوصی‌سازی. قابل دسترس در:

                                                                                                  https://ipo.ir/index.jsp?pageid=994

16. مومنی، فرشاد (1397). اقتصاد سیاسی خصوصی‌سازی در ایران (سخنرانی). در: موسسه مطالعات سیاسی- اقتصادی پرسش.

17. میدری، احمد (1386). خصوصی‌سازی یا رشد طبیعی بخش خصوصی. اقتصاد و جامعه، 3(13 -14): 89-69.

18. Corrado, M.l. (2004). Comparative constitutional review: cases and materials. New York: Carolina academic press.

19. Sharma, M. (2017). Constitution of India and social justice. International journal of scientific development and research (IJSDR),2(5).