نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار، گروه معارف اسلامی، دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل، بابل، ایران

چکیده

تمدن نوین اسلامی در حقیقت راهبرد کلانی است که در عمق بیداری و حرکت­های اسلامی، به‌ویژه انقلاب اسلامی قرار دارد و برپایی این تمدن با همه ابعاد و زوایا در ظرفیت جهان اسلام و در صلاحیت اندیشه ناب اسلامی وجود دارد. پرسش اصلی نوشتار حاضر این است که حوزه­ علمیه چه نقشی در شکل­گیری و پویایی تمدن نوین اسلامی دارد؟ مفروض مقاله این است که مهندسی تمدن نوین اسلامی و تربیت مدیران و کارگزاران آن، وظیفه حوزه علمیه است. به عبارت دیگر، حوزه­ انقلابی و چشم­انداز پیش رو، تحقق تمدن نوین اسلامی است که بدون نقش‌آفرینی حوزه­ علمیه تحقق آن امکان‌پذیر نیست. مهم­ترین نقش حوزه علمیه در تحقق تمدن نوین اسلامی که در این پژوهش به دست آمده است، عبارت‌اند از: 1. تبیین نظری و کارآمد چارچوب­ها، اهداف و الگوهای ناظر به تمدن نوین اسلامی، که بر اساس آن تحققش نیازمند یک منظومه معرفتی است که در مرکز آن منظومه، معارف اسلامی قرار دارد؛ 2. زمینه‌سازی ظهور حضرت مهدی (عج)؛ 3. ظرفیت‌سازی و پرورش نیروهای کارآمد متناسب با رسالت انقلابی که از دیگر الزامات تحقق تمدن نوین اسلامی است. از این رو، ایجاد تمدن نوین اسلامی و در نتیجه استحاله فرهنگ مادی غرب درون تمدن اسلامی در گرو حل رابطه بین اسلامیت و تمدن، جامعه و دولت اسلامی است که بی‌تردید این مسئله از طریق حوزه‌های علمیه و به شرط انقلابی‌ماندن حوزه و حکومت حل خواهد شد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Role of Revolutionary Seminary in Modern Islamic Civilization with an Emphasis of Ideas of Hazrat Ayatollah Khamenei (May he Have Increasing Honor)

نویسنده [English]

  • غلامرضا ضابط پور کاری

استادیار، گروه معارف اسلامی، دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل، بابل، ایران

چکیده [English]

Modern Islamic civilization is in fact a macro-strategy that is situated within deep awakening and Islamic movements, particularly the Islamic Revolution and the Muslim world has the capacity and pure Islamic thought has the competence to keep this civilization with all dimensions and angles established. The main question of this paper is that “what role does seminary play in forming and dynamic shaping of modern Islamic civilization?” the article hypothesizes that it up to seminary to engineer modern Islamic civilization, educate managers and agents involved. In other words, revolutionary seminary and perspective ahead is materialization of modern Islamic civilization which is not made possible without seminaries having a part to play. The most significant role of seminary in achievement of modern Islamic civilization obtained in this research are: 1. Efficient and conceptual elucidation of frameworks, goals and models monitoring modern Islamic civilization based on which its achievement demands an epistemological system which has Islamic learnings in focus; 2. Paving the ground for emergence of Imam of the Age (may Allah hasten his emergence); 3. Providing capacities and cherishing efficient forces in proportion to revolutionary mission are included among other requirements for materializing the modern Islamic civilization. Hence, establishment of modern Islamic civilization and as a result, transformation of the western material culture into Islamic civilization remain collateral to resolution of civilization, Islamization, society and Islamic state, which with no doubt will be bridged through seminaries and government provided they remain revolutionary.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Civilization
  • Modern islamic civilization
  • Revolutionary mission
  • Revolutionary seminary

  1. قرآن کریم
  2. آمدی، عبدالواحد بن محمد (بی‌تا). غررالحکم و دررالکلم. قم: دارالکتاب الاسلامی.
  3. بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی در دیدار جمعی از ایثارگران و خانواده‌های شهدا در تاریخ 29/5/1376.
  4. بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی در اجتماع بزرگ مردم قم در تاریخ 14/7/1379.
  5. بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی در جمع علما، اساتید و مدرسین مدارس و طلاب حوزه علمیه قم در تاریخ 29/7/1379.
  6. بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی در دیدار از جوانان خراسان شمالی در تاریخ 23/7/1391.
  7. بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی در دیدار اساتید، فضلا و طلاب حوزه علمیه قم در مدرسه فیضیه در تاریخ 14/7/1379.
  8. بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی در دیدار رئیس جمهور و اعضای هیئت دولت در تاریخ 8/6/1384.
  9. بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی در دیدار گروهی از جوانان و نوجوانان در تاریخ 14/11/1376.
  10. بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی در دیدار مسئولان نظام در تاریخ 6/8/1383.
  11. ابن بابویه قمی، محمد بن علی (شیخ صدوق) (1377). کمال‌الدین و تمام‌النعمه. به قلم آیت‌الله کمره‌ای، جلد اول، تهران: انتشارات اسلامیه.
  12. بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی در دیدار مدرسین، علما و فضلای حوزه علمیه قم، در تاریخ 1/12/1370.
  13. تاین بی، آرنولد (1376). بررسی تاریخ تمدن. ترجمه محمدحسین آریا. چاپ اول، تهران: امیر کبیر.
  14. توین‌بی، آرنولد (2536شاهنشاهی). تحقیقی در باب تاریخ. چاپ دوم، ترجمه وحید مازندرانی، بی‌جا: انتشارات توس.
  15. جعفری، علامه محمدتقی (1373). فرهنگ پیرو، فرهنگ پیشرو. جلد ششم، تهران: انتشارات علمی فرهنگی.
  16. جوادی آملی، عبدالله (1380). انتظار بشر از دین. قم: اسراء.
  17. جوادی آملی، عبدالله، در دیدار مسئولان پنجمین همایش بین‌المللی دکترین مهدویت و پژوهشگران پژوهشکده مهدویت، در تاریخ 1/3/1388.
  18. دورانت، ویل (1365). بررسی تاریخ تمدن. ترجمه احمد بطحایی، تهران: انتشارات انقلاب اسلامی.
  19. دورانت، ویل (1392). تاریخ فلسفه. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
  20. رادمنش، عزت‌الله (بی‌تا). کلیات عقاید ابن خلدون درباره فلسفه تاریخ و تمدن. تهران: انتشارات قلم.
  21. روح‌الامینی، محمود (1379). زمینه فرهنگ‌شناسی. تهران: انتشارات عطار.
  22. زمانی، مصطفی (1390). مبانی حاکم بر مهندسی تمدن نوین اسلامی ایرانی. مجله روابط فرهنگی، پیش‌شماره 3.
  23. ساروخانی، باقر (1370). درآمدی بر دایره‌المعارف علوم اجتماعی. تهران: کیهان.
  24. سلطان‌زاده، حسین (1364). تاریخ مدارس ایران از عهد باستان تا تأسیس دارالفنون. تهران: انتشارات آگاه.
  25. سیدکباری، سید علیرضا (1378). حوزه‌های علمیه شیعه در گستره جهان. تهران: مؤسسه انتشارات امیرکبیر.
  26. گروه مؤلفان (1390). حوزه علمیه، تاریخ، ساختار، کارکرد. تهران: کتاب مرجع.
  27. مشکانی سبزواری، عباسعلی (1390). درآمدی بر ظرفیت‌های تمدن‌سازی فقه شیعه. فصل‌نامه علمی و پژوهشی تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی، سال 2، شماره 3.
  28. مطهری، مرتضی (1358). مجموعه آثار. جلد 24، تهران: صدرا.
  29. مطهری، مرتضی (1369). فلسفه تاریخ. جلد اول، تهران: انتشارات صدرا.
  30. موسوی خمینی، روح‌الله (1368). صحیفه امام. جلد هشتم، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.